رفع روشنایی ناهموار و blooming در صحنه‌های تاریک

روشنایی ناهموار تلویزیون چیست و چرا اتفاق می‌افتد؟

خیلی وقت‌ها توی صحنه‌های تاریک فیلم یا سریال، یه لکه‌های روشن می‌بینید که ناخواسته توی تصویر ظاهر می‌شن. مثلاً یه ستاره روی آسمان شب، یه هاله‌ی نوری دورش داره که اصلاً طبیعی نیست. این همون چیزیه که بهش بلومینگ (Blooming) می‌گن. یا شاید دیدید که گوشه‌های تصویر یه کم روشن‌تر یا تاریک‌تره از وسط؛ این هم می‌شه روشنایی ناهموار (Backlight Uniformity Problem).

این دو مشکل از نظر فنی با هم فرق دارن ولی ریشه‌شون اکثر اوقات یکیه: نحوه‌ی کار کردن سیستم نورپردازی پشت پنل تلویزیون.

تفاوت LED، OLED و QLED در این مشکل

در تلویزیون‌های LED معمولی، یه سری لامپ LED پشت پنل قرار دارن که همه‌ی صفحه رو روشن می‌کنن. وقتی یه بخش از تصویر باید تاریک باشه، پنل LCD سعی می‌کنه نور رو مسدود کنه ولی هیچ‌وقت کامل نمی‌تونه. نتیجه؟ اون لکه‌های کم‌نور روی سیاه.

در تلویزیون‌های OLED، هر پیکسل خودش نور تولید می‌کنه. پس می‌تونه کاملاً خاموش بشه. ولی باز هم یه پدیده‌ای به اسم Halation وجود داره که وقتی یه نقطه‌ی خیلی روشن کنار نقطه‌ی تاریکه، یه هاله‌ی ریز دورش می‌زنه.

علت‌های اصلی بلومینگ در تلویزیون‌های LED

اگه تلویزیون LED دارید و این مشکل رو می‌بینید، احتمالاً یکی از این دلایل پشتشه:

• Local Dimming ضعیف یا خراب: سیستم Local Dimming وظیفه داره نورهای پشت پنل رو به صورت ناحیه‌ای تنظیم کنه. اگه این سیستم خراب بشه، کل پنل با یه شدت نور کار می‌کنه.
• LED های سوخته یا کم‌نور شده: با گذشت زمان، بعضی LEDها ضعیف‌تر می‌شن و ناهمواری ایجاد می‌کنن.
• خرابی درایور بک‌لایت: برد درایور که وظیفه تنظیم شدت LEDها رو داره، ممکنه خراب بشه.
• تنظیمات نادرست: گاهی خود کاربر با تنظیمات اشتباه این مشکل رو بدتر می‌کنه.
• گرد و غبار جمع‌شده: توی بعضی مدل‌ها، گرد و غبار روی پنل پخش‌کننده‌ی نور می‌شینه و ناهمواری می‌ده.

تجربه‌ی واقعی تعمیرکاران: وقتی تلویزیون سامسونگ مشتری گوشه‌هاش روشن‌تر شد

یکی از تعمیرکاران با سابقه تعریف می‌کرد: «یه روز یه سامسونگ ۵۵ اینچی آوردن که صاحبش می‌گفت توی صحنه‌های تاریک، چهار گوشه‌ی تلویزیون یه نور سفید کمرنگ داره. وقتی بازش کردیم دیدیم دو تا از LED استریپ‌های گوشه‌ها نصفه‌نیمه کار می‌کنن. سیستم Local Dimming داشت سعی می‌کرد این کمبود رو جبران کنه ولی نتیجه‌اش بدتر شده بود.»

این تعمیرکار ادامه داد: «اول سعی کردیم فقط همون استریپ‌ها رو عوض کنیم ولی بعد از تست دیدیم درایور بک‌لایت هم آسیب دیده. هر دو رو با هم عوض کردیم و مشکل کاملاً حل شد. اگه فقط استریپ عوض می‌کردیم، چند ماه دیگه دوباره همین مشکل برمی‌گشت.»

✨ مطالب پیشنهادی

تجربه دیگری از تعمیر OLED ال‌جی

یه تعمیرکار دیگه می‌گفت: «یه LG OLED آوردن که دور زیرنویس‌ها یه هاله‌ی نوری بود. مشتری فکر می‌کرد پنل خراب شده و می‌خواست عوضش کنیم. ولی بعد از بررسی فهمیدیم مشکل از تنظیمات OLED Light بود که خیلی زیاد بود و Pixel Refresher هم مدت‌ها اجرا نشده بود. بعد از ریست کامل تنظیمات و اجرای Pixel Refresher، ۸۰ درصد مشکل حل شد.»

راه‌حل‌های عملی: از ساده تا تخصصی

قبل از اینکه بریم سراغ تعمیر، چند تا کار ساده هست که خودتون می‌تونید امتحان کنید:

کارهایی که خودتون می‌تونید انجام بدید

1. تنظیم Local Dimming: بیاید توی منوی تصویر تلویزیون و دنبال گزینه‌ی Local Dimming یا Micro Dimming بگردید. اگه روی High هست، بیارید روی Medium یا Standard.
2. کم کردن Brightness: خیلی‌ها بک‌لایت رو تا ۱۰۰ می‌برن. بیارید بین ۵۰ تا ۷۰. خیلی از اوقات بلومینگ کمتر می‌شه.
3. خاموش کردن HDR اضافه: اگه محتوایی که نگاه می‌کنید HDR نیست، HDR رو خاموش کنید.
4. فکتوری ریست: گاهی یه ریست کامل تنظیمات تلویزیون معجزه می‌کنه.
5. به‌روزرسانی فریمور: بعضی شرکت‌ها با آپدیت، الگوریتم Local Dimming رو بهبود می‌دن.

وقتی نیاز به تعمیرکار دارید

اگه کارهای بالا جواب نداد، احتمالاً مشکل سخت‌افزاریه. در این حالت تعمیرکار باید:

• بک‌لایت تلویزیون رو بررسی و LED های معیوب رو شناسایی کنه
• درایور بک‌لایت رو تست کنه
• پنل diffuser و optical sheet ها رو چک کنه
• برد تصویر و پردازنده‌ی Local Dimming رو آزمایش کنه

اشتباهات رایج کاربران که مشکل را بدتر می‌کند

در طول سال‌ها تعمیر تلویزیون، یه سری اشتباه رایج دیدیم که آدم‌ها قبل از آوردن دستگاه انجام می‌دن و کار تعمیر رو سخت‌تر می‌کنه:

• باز کردن تلویزیون بدون تجربه: پنل‌های OLED و حتی LED فوق‌العاده شکننده‌ان. یه اشتباه کوچیک و پنل می‌شکنه که هزینه‌اش چند برابر تعمیر اصلیه.
• بردن تلویزیون به تعمیرگاه‌های بی‌تجربه: بعضی‌ها برای صرفه‌جویی، تلویزیون رو به آدم‌های بی‌تجربه می‌دن. نتیجه؟ بدتر شدن مشکل.
• تنظیم همزمان چند پارامتر: بعضی کاربران چند تا تنظیم رو با هم عوض می‌کنن و دیگه نمی‌فهمن کدوم مشکل داشته.
• نادیده گرفتن مشکل در ابتدا: بلومینگ خفیف اگه درمان نشه، معمولاً با گذشت زمان بدتر می‌شه.
• استفاده از تلویزیون در محیط خیلی گرم: گرما LED ها رو سریع‌تر فرسوده می‌کنه.

چطور از بلومینگ پیشگیری کنیم؟

بهترین درمان، پیشگیریه. چند تا کار ساده می‌تونه عمر بک‌لایت تلویزیونتون رو بیشتر کنه:

• بک‌لایت رو همیشه زیر ۸۰ درصد نگه دارید
• تلویزیون رو توی محیط با تهویه مناسب نصب کنید
• اگه OLED دارید، Pixel Refresher رو هر چند ماه یه بار اجرا کنید
• از Screen Saver استفاده کنید تا از سوختگی پیکسل جلوگیری کنید
• سالی یه بار یه تعمیرکار متخصص بخواید گرد و غبار داخل تلویزیون رو تمیز کنه

جمع‌بندی: بلومینگ قابل درمانه، ولی باید زود اقدام کرد

روشنایی ناهموار و بلومینگ توی صحنه‌های تاریک، یه مشکل آزاردهنده‌ست که کیفیت تماشای فیلم رو خراب می‌کنه. خوشبختانه در اکثر موارد قابل درمانه؛ یا با تنظیمات ساده یا با تعمیر سخت‌افزاری توسط متخصص.

مهم اینه که زود اقدام کنید. هر چقدر بیشتر صبر کنید، احتمال آسیب به بخش‌های دیگه بیشتر می‌شه و هزینه تعمیر بالاتر می‌ره. اگه این مشکل رو دارید، با شماره ۰۲۱۹۱۰۰۶۱۱۱ تماس بگیرید تا تعمیرکارمون سریع بیاد سراغتون و تلویزیونتون رو مثل روز اول کنه.